Kalisz

Kalisz (łac. Calisia, jid. קאַליש, niem. Kalisch) – jedno z najstarszych miast w Polsce, historyczna stolica Wielkopolski Wschodniej. Drugi co do wielkości i również drugi najsilniej zurbanizowany ośrodek województwa wielkopolskiego, powiat grodzki, siedziba powiatu ziemskiego; główne miasto aglomeracji kalisko-ostrowskiej; siedziba diecezji kaliskiej.

Miasto znajduje się na Wysoczyźnie Kaliskiej, położone jest nad rzeką Prosną.

Od XV wieku do II rozbioru Polski Kalisz był stolicą jednego z dwu, a od 1768, jednego z trzech województw wielkopolskich. Następnie został stolicą departamentu w Księstwie Warszawskim, w Królestwie Kongresowym stolicą województwa (do 1837), później (w latach 1837-1845 i 1867-1918) stolicą guberni Cesarstwa Rosyjskiego. W latach 1975-1998 był stolicą województwa kaliskiego.

Kalisz jest silnym ośrodkiem kultury. Znajduje się tu filharmonia, teatry, muzea, liczne galerie i festiwale. Dobrze rozwinięty rynek medialny - liczne gazety lokalne, radio, telewizja.

W Kaliszu urodził się prezydent II Rzeczypospolitej, Stanisław Wojciechowski.

Historia

Liczne odkrycia rzymskich importów wskazują na to, że okolice Kalisza były ważnym ośrodkiem na trasie szlaku bursztynowego. To oraz podobieństwo średniowiecznej nazwy Kalisza do antycznej Kalisii/Calisii wzmiankowanej w II wieku n.e. przez Ptolemeusza z Aleksandrii jest powodem ich utożsamiania przez niektórych historyków (niektórzy umiejscawiają Calisię na terenie dzisiejszej Słowacji).

Osada kasztelańska z grodem od IX w. Nazwa pochodzi od archaizmu kał oznaczającego bagno, mokradło. Ze względu na liczne znaleziska wskazujące na obecność Celtów w okolicy Kalisza istnieje również możliwość, że nazwa pochodzi od celtyckiego słowa cal, oznaczającego strumień lub rzekę.